Im barwniej się odżywiasz, tym zdrowiej – czyli trochę o tym czym są antocyjany i ich wpływie na zdrowie.

Antocyjany to jedna z grup flawonoidów, szeroko rozpowszechnionych w świecie roślin.  Związki te występują w wielu kwiatach i owocach, nadając im barwę czerwoną, niebieską, purpurową i czarną. Wpływają na odporność roślin, chroniąc je przed atakiem insektów i takie też działanie wykazują w naszym organizmie. A więc można by rzec, im owoc/warzywo ciemniejsze, im bardziej brudzi,  tym zdrowiej dla Ciebie.

I dokładnie tak jest!  

Polacy jedzą dużo produktów w kolorach białym lub beżowym: biały chleb, makaron, ziemniaki, biały ryż, biała cebula, itd. Barwna żywność jest jednak zdrowsza, dzięki barwnikom będącym przeciwutleniaczami. Bo kolory roślin to tyle co przeciwutleniacze, które chronię cię przed chorobami cywilizacyjnymi, nowotworem i starzeniem się.

W skali światowej głównym źródłem pozyskiwania antocyjanów są winogrona, zwłaszcza ciemne. W strefie klimatycznej, w jakiej znajduje się Polska, głównymi surowcami, z których otrzymuje się antocyjany, są aronia i czarna porzeczka.  Jednym z powszechnie występujących surowców antocyjanowych jest także owoc borówki czerni­cy, czarna jagoda lub borówka. Z warzyw bogatych w antocyjany wymienia się  marchew purpurową, czerwoną kapustę, czerwone ziemniaki, czerwoną rzodkiew.

Antocyjany ciągle sta­nowią atrakcyjny i ważny obiekt badań. Przeprowadzone badania dowodzą, że antocyjany mają znacznie wyższy potencjał przeciwutleniający niż bardziej znane antyoksydanty, takie jak witamina E, β-karoten czy witamina C.

Z badań nad działaniem antocyjanów wynika kilka potencjalnych mechanizmów:

  • Zmiatanie wolnych rodników w reakcji z innym rodnikiem
  • Chelatacja metali
  • Hamowanie utleniania lipidów (wpływają one na obniżenie szybkości reakcji utleniania LDL cholesterolu, który jest składnikiem blaszek miażdżycowych)

Mają one bardzo szeroki zakres aktywności biologicznej. Działają korzystnie na wiele układów:

  • Układ krążenia. Korzystnie wpływają na układ krążenia ze względu na zdolność uszczelniania naczyń krwiono­śnych. Barwniki antocyjanowe zawarte w czerwonym winie zmniejszają nadreaktywność płytek krwi. Pacjenci przyjmujący ekstrakt z aronii, w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo, mieli niższe ciśnienie tętnicze krwi. Co więcej, dzięki wydzielaniu tlenku azotu, który rozszerza naczynia krwionośne obniża się ryzyko udarów oraz zawałów.
  • Wątroba. Antocyjany wykazują właściwości protekcyjne wobec hepatocytów w wiruso­wym zapaleniu wątroby typu A i B.
  • Mogą też łagodzić objawy przewlekłego zapalenia trzustki, takie jak ból, nudności i wymioty.
  • Przeziębienia. Antocyjany są polecane w przeziębieniach – zawarte w ciemnych owocach wykazują szczególnie wysoką aktywność ochronną, ponieważ występują w nich w towarzystwie witaminy C (np. czarny bez, czarna porzeczka, jagody, borówka czernica, żurawina, malina).
  • Żylaki. Poprawiają wydolność żylną kończyn dolnych (żylaki).
  • Starzenie się. Stymulują skórę do produkcji kolagenu, naprawiają uszkodzenia komórek nerwowych, dzięki czemu spowalniają procesy starzenia się organizmu.
  • Wyniki wielu badań przedklinicznych nad antocyjanami dowiodły ich chemoprewencyjnego działania wobec różnych rodzajów nowotworów, w tym również raka jelita grubego. Zatem dieta bogata w antocyjany może być skutecznym środkiem prewencyjnym i terapeutycznym w odniesieniu do wielu nowotworów.
  • Wykazują pozytywny wpływ na gospodarkę węglowodanową poprzez obniżanie podwyższonego stężenia glukozy we krwi oraz hamowanie wchłaniania cukrów w jelicie cienkim, przez co mogą być użyteczne w leczeniu cukrzycy.
  • Wzrok. Barwniki antocyjanowe mają swój udział w zmniejszeniu zapadalności na zwyrodnienie plamki żółtej i poprawie ostrości wzroku. Wpływają także korzystnie na poprawę widzenia po zmierzchu i adaptację do ciemności, co najprawdopodob­niej związane jest ze wzrostem stopnia regeneracji rodopsyny.
  • Chemioterapia/Leczenie. Suplementacja ekstraktami zawierającymi antocyjany pomaga ograniczyć niektóre niepożądane działania chemioterapii, takie jak neurotoksyczność, trombocytopenia czy biegunka.

 

Im barwniej się odżywiasz, tym zdrowiej. Niestety, antocyjany giną podczas przetwarzania. Robiąc dżem z jagód tracimy do 95 % tych związków. Natomiast owoce wysuszone, a następnie zamrożone zachowują większość wartości odżywczych. Warto więc jeść je na surowo i korzystać z ich dobroczynnych właściwości.

Bibliografia:

  • BUDOWA, WŁAŚCIWOŚCI I ZASTOSOWANIE ANTOCYJANÓW; NAUKI INŻYNIERSKIE I TECHNOLOGIE ENGINEERING SCIENCES AND TECHNOLOGIES 2(17) . 2015
  • ANTOCYJANY – CHARAKTERYSTYKA, WYSTĘPOWANIE I ODDZIAŁYWANIE NA ORGANIZM CZŁOWIEKA. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2011, 4 (77), 24 – 35
  • Antocyjany jako składnik żywności funkcjonalnej stosowanej w profilaktyce chorób układu krążenia; Postepy Hig Med Dosw (online), 2010; 64: 451-458
  • Antocyjany w chemoprewencji nowotworu jelita grubego. Borgis – Postępy Fitoterapii 3/2009, s. 180-188

Nasza PORADNIA DIETETYCZNA z Żorach zajmuje się terapią nadwagi i otyłości także wśród dzieci i młodzieży oraz leczeniem chorób dietozależnych współistniejących.

Poprzedni artykułEwakuacja w ZSP 7 w Osinach
Następny artykuł11 cudownych dzieci wzięło udział w projekcie pt „Mogę wszystko”
Właścicielka Poradni Dietetycznej w Żorach. Ukończyła studia na kierunku dietetyki klinicznej w Śląskiej Wyższej Szkole Medycznej w Katowicach. Członek Polskiego Stowarzyszenia Dietetyków oraz Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Prowadzi poradnictwo żywieniowe w różnych jednostkach chorobowych, w szczególności specjalizuje się w dietoterapii u osób z nadwrażliwością jelit; tworzy programy żywieniowe dla pacjentów przy chorobach układu krążenia, w alergiach/nietolerancjach pokarmowych, zaburzeniach hormonalnych, chorobach tkanki łącznej (RZS, toczeń, MIZS), tarczycy, dla osób będących w trakcie leczenia onkologicznego. Autorka licznych publikacji w tematyce dietoterapii i Medycyny Żywienia.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj