Farmakologia to nie wszystko. Bez diety nie będzie pełnego leczenia pacjenta kardiologicznego. Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii to dokument opisujący problem chorób układu krążenia w Polsce i na świecie. Choroby te wciąż są głównymi przyczynami zachorowalności, niepełnosprawności i przedwczesnej umieralności w krajach rozwiniętych. Jest on skierowany głównie do lekarzy i dietetyków, ale warto, aby pacjenci również zapoznali się z założeniami diety kardioprotekcyjnej,  gdyż mogą one okazać się niezwykle pomocne osobom obciążonym ryzykiem chorób oraz poddanych leczeniu farmakologicznego. Na choroby układu sercowo – naczyniowego częściej zapadają kobiety, ale już umieralność wskutek tych schorzeń jest zdecydowanie wyższa niż wśród mężczyzn.

Przestrzeganie zaleceń dietetycznych, podjęcie działań w zakresie profilaktyki przynosi ogromne korzyści dla zdrowia oraz znacznie zmniejsza ryzyko występowania niebezpiecznych zdarzeń sercowo-naczyniowych (zawały, wylewy). Efekty diety widoczne są już w pierwszym miesiącu jej stosowania.

Główne założenia diety kardioprotekcyjnej:

  1. Utrzymanie należnej masy ciała w przedziale BMI 20-25 kg/m2. Zmniejszenie masy ciała o 5-10% (u osób z otyłością).
  2. Dieta powinna być oparta o produkty z niskim indeksem glikemicznym. Diety o udokumentowanej skuteczności to dieta DASH, czy dieta śródziemnomorska oraz dieta Portfolio. Dzięki dużej zawartości antyoksydantów diety te wpływają na poprawę potencjału antyoksydacyjnego i w efekcie obniżenie ciśnienia krwi, stężenia cholesterolu całkowitego i triglicerydów.
  3. Zaleca się dietę z kontrolowaną zawartością kwasów tłuszczowych, ograniczenie nasyconych kwasów tłuszczowych (olej kokosowy, palmowy, żółte sery, smalec, tłuste mleko, gotowe wyroby cukiernicze przygotowane z użyciem tłuszczu).
  4. Spożywanie dwóch porcji ryb tygodniowo (w tym 1 porcja ryb tłustych) obniża ciśnienie tętnicze, a największy efekt obserwuje się u chorych przyjmujących suplementację olejami rybnymi (ze względu na większą podaż kwasów Omega-3 oraz zawartość EPA i DHA).
  5. Zaleca się dzienną podaż soli poniżej 5 g (1 łyżeczka/dzień). Jednak obniżenie podaży do poniżej 3 g na dzień może przynieść dalsze korzyści zdrowotne.
  6. Należy ograniczyć węglowodany łatwoprzyswajalne, w tym głównie fruktozy i sacharozy.
  7. Zwiększyć podaż błonnika pokarmowego. Zalecana ilość to 30-45 g dziennie z pełnoziarnistych produktów zbożowych, warzyw i owoców. Kardioprotekcyjne źródło błonnika przypisuje się głównie produktom owsianym.
  8. Spożycie około 2 g steroli/stanoli roślinnych na dobę powoduje obniżenie stężenia cholesterolu ogółem oraz frakcji LDL. Dobrym źródłem steroli roślinnych są: otręby ryżowe, rośliny strączkowe, a także żywność funkcjonalna wzbogacane w sterole/stenole: margaryny miękkie, fermentowane napoje mleczne.
  9. Podaż kofeiny powinna być uzależniona od indywidualnej wrażliwości na ten składnik. Pacjenci z hipercholesterolemią powinni unikać kawy parzonej, niefiltrowanej. Badania pokazują, iż regularne spożywanie tak przygotowanej kawy może przyczyniać się do zwiększenia stężenia cholesterolu ogółem.
  10. Osoby z grupy podwyższonego ryzyka (cukrzyca, hipercholesterolemia) powinny ograniczyć spożycie jaj do 3-4 na tydzień.
  11. Zalecana ilość warzyw to co najmniej 400 g dziennie, a owoców to co najmniej 200 g dziennie.
  12. Zwiększyć udział w diecie produktów bogatych w potas (owoce świeże i suszone, warzywa, melasa, rośliny strączkowe, produkty zbożowe, orzechy). Potas zmniejsza aktywność układu współczulnego, który odpowiedzialny jest za wzrost ciśnienia krwi, hamuje agregację płytek, zmniejsza ryzyko zakrzepicy oraz ogranicza rozwój miażdżycy.
  13. Korzystne jest zwiększenie udziału białka ze źródeł roślinnych. Co najmniej 25 g dziennie białka sojowego to zalecana ilość. Zakłada się kilka potencjalnych mechanizmów kardioprotekcyjnego działania białka sojowego, w tym efekt antyoksydacyjny związany z zawartością izoflawonów. Szczególnie jest to istotna informacja dla kobiet.
  14. Zalecana ilość płynów to 1,5-2 l dziennie (ze wszystkich źródeł), w tym głównie woda o niskiej zawartości sodu.
  15. Włączenie do codziennej diety 1-2 ząbków czosnku co sprzyjać będzie zmniejszeniu ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.
  16. Zaleca się by orzechy (niesolone) w ilości ok. 30 g dziennie stanowiły stały element diety. Wykazano, że spożywanie przynajmniej 4 porcji orzechów tygodniowo prowadzi do obniżenia ryzyka choroby niedokrwiennej serca nawet o 37% w porównaniu do osób okazjonalnie sięgających po orzechy.
  17. Należy ograniczyć spożywanie alkoholu. Mężczyźni powinni ograniczyć podaż alkoholu do 20 g na dobę, a kobiety do 10 g/dobę. Nadużywanie alkoholu może być przyczyną oporności na leki. Osoby z nieprawidłowym stężeniem triglicerydów powinny całkowicie wykluczyć alkohol z diety.
  18. Zaleca się od 2,5 do 5 godzin tygodniowo ćwiczeń o średniej intensywności lub co najmniej 30-60 minut aktywności fizycznej przez większość dni w tygodniu.
  1. Podaż magnezu w ilości od 500 mg do 1000 mg może prowadzić do obniżenia ciśnienia skurczowego o 2,8 do 5,6 mm Hg oraz rozkurczowego o 1,7 do 3,4 mm Hg. Wszelką suplementację ustala jednak lekarz.

Stosowanie farmakoterapii nie zwalnia pacjentów z przestrzegania zaleceń dietetycznych! I o tym każdy pacjent kardiologiczny powinien pamiętać!

 

Źródło:

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDOLOGII. STANOWISKO POLSKIEGO TOWARZYSTWA DIETETYKI 2016. 2016 ∙ vol. 9∙WYDANIE SPECJALNE∙ ISSN 1897-7022

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj